گروه تولیدی و صنعتی پارسیان ترمز

تعمیرات و نگهداری ترمز خودروهای برقی

با افزایش روزافزون خودروهای برقی و هیبریدی در خیابان‌ها، تعمیرات و نگهداری ترمز خودروهای برقی به یکی از موضوعات مهم برای تعمیرگاه‌ها و مالکان این خودروها تبدیل شده است. اگرچه سیستم ترمز خودروهای برقی از نظر ساختار کلی شباهت زیادی به خودروهای مجهز به موتور احتراق داخلی دارد، اما استفاده از احیاکننده ترمز  (Regenerative Braking) باعث ایجاد تفاوت‌هایی در میزان استهلاک لنت و دیسک، احتمال خوردگی قطعات و نحوه سرویس سیستم ترمز شده است.

در این مقاله، مهم‌ترین نکات مربوط به تعمیرات و نگهداری سیستم ترمز خودروهای برقی، نحوه عملکرد احیا کننده ترمز، علت زنگ‌زدگی دیسک ترمز، زمان تعویض روغن ترمز و اهمیت آموزش تعمیرکاران خودروهای برقی را بررسی می‌کنیم.

احیاکننده ترمز چیست و چه تأثیری بر ترمز خودروهای برقی دارد؟

خودروهای برقی و بسیاری از خودروهای هیبریدی از فناوری احیاکننده ترمز استفاده می‌کنند. در این سیستم، هنگام کاهش سرعت خودرو، انرژی جنبشی به انرژی الکتریکی تبدیل می شود و برای شارژ باتری مورد استفاده قرار می‌گیرد.

به همین دلیل، در بسیاری از مواقع هنگام رانندگی کاهش سرعت خودرو بدون استفاده جدی از لنت و دیسک ترمز انجام می‌شود.

با این حال، خودروهای برقی همچنان دارای ترمز اصطکاکی معمولی هستند. این ترمز هنگام ترمزگیری شدید، توقف اضطراری یا در شرایطی که سیستم احیاکننده ترمز به‌تنهایی کافی نیست، وارد عمل می‌شود.

آیا خودروهای برقی لنت ترمز کمتری مصرف می‌کنند؟

بله. یکی از مزایای احیاکننده ترمز این است که استفاده از ترمز اصطکاکی را کاهش می‌دهد. در نتیجه، لنت ترمز و دیسک ترمز خودرو برقی معمولاً دیرتر دچار سایش می‌شوند.

اما کاهش سایش به معنی حذف نیاز به سرویس نیست. اتفاقاً استفاده کمتر از ترمز اصطکاکی می‌تواند باعث ایجاد مشکلات دیگری مانند زنگ‌زدگی و خوردگی دیسک ترمز شود.

چرا دیسک ترمز خودروهای برقی زنگ می‌زند؟

دیسک ترمز خودروهای سواری معمولاً از چدن خاکستری (Grey Cast Iron) ساخته می‌شود. این ماده در برابر رطوبت، آب و نمک موجود در محیط مستعد خوردگی است.

در خودروهای معمولی، هنگام ترمزگیری لنت مرتباً با سطح دیسک تماس پیدا می‌کند و لایه نازک زنگ‌زدگی را از روی آن پاک می‌کند.

اما در خودروهای برقی، استفاده بیشتر از احیاکننده ترمز باعث می‌شود لنت و دیسک برای مدت طولانی کمتر مورد استفاده قرار بگیرند. در نتیجه، امکان تجمع زنگ‌زدگی روی سطح دیسک افزایش پیدا می‌کند.

بنابراین، یکی از مهم‌ترین نکات در سرویس ترمز خودروهای برقی، بررسی منظم وضعیت دیسک‌ها از نظر خوردگی است.

علائم خرابی یا خوردگی دیسک ترمز خودرو برقی

تعمیرکار هنگام سرویس خودرو برقی باید دیسک‌های ترمز را از نظر موارد زیر بررسی کند:

·         زنگ‌زدگی شدید سطح دیسک

·         خوردگی یا آسیب‌دیدگی سطح ترمز

·         کاهش ضخامت دیسک

·         وجود شیارهای عمیق روی دیسک

·         لرزش هنگام ترمزگیری

·         ایجاد صدای غیرعادی هنگام ترمز

·         کاهش محسوس عملکرد ترمز

اگر دیسک بیش از حد دچار خوردگی شده باشد یا ضخامت آن از حد تعیین‌شده توسط سازنده خودرو کمتر شده باشد، باید تعویض شود.

همچنین وجود صدا، لرزش یا تغییر در عملکرد ترمز می‌تواند نشانه وجود مشکل در لنت ترمز، دیسک ترمز یا سایر اجزای سیستم ترمز باشد و باید بررسی شود.

سرویس ترمز خودروهای برقی چگونه انجام می‌شود؟

احیاکننده ترمز به معنای حذف سرویس سیستم ترمز نیست؛ بلکه روش نگهداری از ترمز را تغییر می‌دهد.

در خودروهای برقی، تعمیرکار باید علاوه بر بررسی میزان سایش لنت، وضعیت دیسک‌ها و عملکرد سیستم ترمز، خوردگی ناشی از استفاده کم از ترمز اصطکاکی را نیز بررسی کند.

به همین دلیل، سرویس ترمز خودروهای برقی بیشتر از گذشته به یک فرآیند بازرسی و ارزیابی وضعیت قطعات تبدیل شده است.

در خودروهای معمولی، میزان سایش لنت یکی از عوامل اصلی تعیین زمان تعویض آن است؛ اما در خودروهای برقی ممکن است سن قطعه، خوردگی و شرایط نگهداری به اندازه میزان سایش اهمیت پیدا کند.

برای انتخاب قطعات مناسب سیستم ترمز می‌توان از Textar Brakebook استفاده کرد.

روغن ترمز خودروهای برقی؛ چرا باید جدی گرفته شود؟

یکی دیگر از بخش‌های مهم نگهداری سیستم ترمز خودروهای برقی، بررسی و تعویض روغن ترمز است.

روغن ترمز به مرور زمان رطوبت موجود در محیط را جذب می‌کند. افزایش رطوبت باعث کاهش نقطه جوش روغن ترمز و افزایش احتمال خوردگی قطعات فلزی سیستم ترمز می‌شود.

این فرآیند حتی زمانی که خودرو مسافت زیادی طی نکرده باشد نیز اتفاق می‌افتد. بنابراین، عمر روغن ترمز فقط به میزان کارکرد خودرو بستگی ندارد.

همیشه باید دستورالعمل شرکت سازنده خودرو برای زمان تعویض روغن ترمز رعایت شود. در صورتی که سازنده زمان مشخصی اعلام نکرده باشد، گروه تولیدی و صنعتی پارسیان ترمز توصیه می‌کند برای حفظ ایمنی، روغن ترمز هر ۱۸ ماه یک‌بار تعویض شود.

بهترین روغن ترمز برای خودروهای برقی چیست؟

خودروهای برقی به دلیل استفاده از احیاکننده ترمز و همچنین وزن بالاتر ناشی از باتری، شرایط متفاوتی نسبت به خودروهای معمولی دارند.

وزن بیشتر خودرو به معنی جرم بیشتر برای کاهش سرعت و توقف است و می‌تواند دمای بالاتری را هنگام ترمزگیری ایجاد کند.

به همین دلیل، در انتخاب روغن ترمز خودرو برقی باید به عوامل زیر توجه شود:

·         نقطه جوش بالا

·         پایداری حرارتی مناسب

·         شاخص ویسکوزیته مناسب

·         مقاومت مناسب در برابر رطوبت

پارسیان ترمز برای خودروهای برقی استفاده از روغن ترمزی با نقطه جوش بالا و شاخص ویسکوزیته مناسب، مانند Textar 5.1 Ultimate، را توصیه می‌کند.

آیا تایر خودروهای برقی بر عملکرد ترمز تأثیر دارد؟

بله. نگهداری صحیح تایرها بخش مهمی از ایمنی خودرو و عملکرد سیستم ترمز است.

خودروهای برقی معمولاً به دلیل وزن باتری، نسبت به خودروهای مجهز به موتور احتراق داخلی وزن بیشتری دارند. بنابراین، تایرها در استفاده روزمره تحت فشار بیشتری قرار می‌گیرند.

برای حفظ عملکرد مناسب خودرو باید به‌طور منظم موارد زیر بررسی شود:

·         فشار باد تایر

·         عمق آج

·         سایش غیر یکنواخت

·         وضعیت کلی لاستیک

·         میزان چسبندگی تایر با سطح جاده

تایرهای فرسوده یا کم ‌باد می‌توانند چسبندگی خودرو به سطح جاده را کاهش دهند و در نتیجه، مسافت ترمزگیری و عملکرد خودرو هنگام ترمز اضطراری را تحت تأثیر قرار دهند.

حداقل عمق آج تایر در اروپا ۱.۶ میلی‌متر اعلام شده است؛ البته قوانین ممکن است در کشورهای مختلف متفاوت باشد.

آیا تعمیر خودروهای برقی به آموزش تخصصی نیاز دارد؟

بله. سرویس و تعمیر خودروهای برقی به دلیل وجود سیستم‌های ولتاژ بالا و ترکیب سیستم‌های الکترونیکی و مکانیکی، به دانش و آموزش تخصصی نیاز دارد.

تکنسین خودرو برقی باید با موارد زیر آشنایی داشته باشد:

·         سیستم ولتاژ بالا

·         سیستم احیاکننده ترمز

·         کنترل‌های الکترونیکی

·         سیستم ترمز اصطکاکی

·         اصول ایمنی هنگام تعمیر خودروهای برقی.

با افزایش تعداد خودروهای برقی، تعمیرگاه‌ها باید به‌طور مستمر برای آموزش و ارتقای مهارت تکنسین‌ها سرمایه‌گذاری کنند.

تفاوت ترمز خودرو برقی و خودرو بنزینی چیست؟

مهم‌ترین تفاوت در نحوه استفاده از سیستم ترمز است.

در خودروهای بنزینی و دیزلی، بخش زیادی از کاهش سرعت توسط ترمزهای اصطکاکی انجام می‌شود؛ بنابراین لنت و دیسک ترمز بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرند.

در خودروهای برقی، احیاکننده ترمز بخش قابل‌توجهی از کاهش سرعت را انجام می‌دهد.

چک ‌لیست سرویس ترمز خودروهای برقی

برای یک سرویس کامل سیستم ترمز خودرو برقی، بهتر است تعمیرکار موارد زیر را بررسی کند:

1.     وضعیت لنت‌های ترمز

2.     ضخامت دیسک ترمز

3.     خوردگی و زنگ‌زدگی دیسک

4.     وجود شیار یا آسیب روی سطح دیسک

5.     صدای غیرعادی هنگام ترمزگیری

6.     لرزش فرمان یا خودرو هنگام ترمز

7.     عملکرد سیستم ترمز احیاکننده

8.     وضعیت و نقطه جوش روغن ترمز

9.     فشار باد و وضعیت تایرها

10.   رعایت الزامات ایمنی هنگام کار روی سیستم‌های ولتاژ بالا

جمع‌بندی؛ نگهداری صحیح ترمز خودروهای برقی

نگهداری ترمز خودروهای برقی با خودروهای بنزینی و دیزلی تفاوت‌هایی دارد. استفاده از احیاکننده ترمز باعث کاهش سایش لنت و دیسک می‌شود، اما از طرف دیگر می‌تواند احتمال زنگ‌زدگی و خوردگی دیسک ترمز را افزایش دهد.

به همین دلیل، سرویس ترمز خودروهای برقی باید بیشتر بر بازرسی منظم، بررسی خوردگی دیسک، کنترل ضخامت قطعات، بررسی روغن ترمز و ارزیابی عملکرد سیستم ترمز متمرکز باشد.

همچنین به دلیل وزن بالاتر خودروهای برقی، کنترل وضعیت تایرها و فشار باد آن‌ها اهمیت زیادی دارد.

در نهایت، با افزایش استفاده از خودروهای برقی، تعمیرگاه‌ها و تکنسین‌ها باید دانش و تجهیزات لازم برای سرویس این خودروها را به‌روز کنند. آموزش تخصصی تعمیر خودروهای برقی و آشنایی با سیستم ترمز احیاکننده یکی از الزامات مهم برای ارائه خدمات ایمن و حرفه‌ای در آینده صنعت خودرو است